TY  - JOUR
ID  - 5001728
TI  - جایگاه حسن و قبح و مبانی و اصول مکتب شهودگرایی در قانونگذاری با تأکید بر دیدگاه دیوید راس
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 12
LA  - fa
SN  - 2008-7160
AU  - Sadeghimanesh, Gholamreza
AD  - 
AU  - Javan-Arasteh, Hosein
AD  - 
AU  - Mashhadi, Ali
AD  - دانشیار - دانشگاه قم
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 16
IS  - 2
SP  - 25
EP  - 44
KW  - افعال
KW  - حسن و قبح ذاتی
KW  - قانون‌گذاری
KW  - شهودگرایی
DO  - 10.22034/marefateakhlagi.2025.5001728
AB  - یکی از مسائل مهم در فلسفة اخلاق و فلسفة حقوق، پذیرش یا نفی حسن و قبح ذاتی و تأثیر آن در قانون‌گذاری است. هدف این مقاله بررسی این مسئله با روش توصیفی ـ تحلیلی از دیدگاه مکتب شهودگرایی دیوید راس است. راس با پذیرش حسن و قبح بدیهی برخی مفاهیم اخلاقی مانند خوب و درست تحت مصادیق «اصول وظایف در نظر اول»، بر اساس «استقرای شهودی» شخصی که به بلوغ فکری کافی رسیده، در تعارض میان دو وظیفه، وظیفه‌ای را که با توجه به مجموعه شرایط درست است، وظیفة واقعی می‌داند. ایشان با اکتفا بر این استقرای شهودی شخصی و غیر قابل تعمیم و نادیده گرفتن اموری مانند رابطة میان حسن و قبح با مصالح و مفاسد واقعی، عدم احاطة انسان بر همة مصالح و مفاسد و جایگاه وحی در تکمیل و تبیین این رابطه، نتوانسته ابتنای مفاهیم اخلاقی بر واقعیات عینی را صحیح درک کرده و راه‌حلی منطقی برای حل تعارض شهودها ارائه دهد. در بحث قانون‌پذیری نیز به انگیزة اطاعت از قانون بر مبنای اصول حق‌شناسی، وفاداری و نیکوکاری پرداخته است، ولی در مجموع، با اشکالاتی مانند عدم توجه به جایگاه وحی، عدم شفافیت ملاک در بلوغ فکری، ابهام نقش وظایف سه‌گانه در اطاعت از قانون، عدم امکان ترجیح میان شهودها، نسبیت و امکان عقاب بلابیان، مکتب اخلاقی ایشان را نمی‌توان مبنایی برای قانون‌گذاری قرار داد.
UR  - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/node/5001728
L1  - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/sites/marefateakhlagi.nashriyat.ir/files/article-files/5001728-1778346226.pdf
ER  -