TY - JOUR ID - 5002162 TI - پویایی و ثبات اخلاق دینی: مطالعه تطبیقی آگاهی تاریخی در دیدگاه‌های راتزینگر و کوران و رهیافت اسلام در پاسخگویی به چالش‌های نوین JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 12 LA - fa SN - 2008-7160 AU - Mohajer, mahdavirad AD - عضو هیئت علمی - دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 16 IS - 2 SP - EP - آگاهی تاریخی ,تفسیر اخلاق دینی ,زیست اخلاقی ,راتزینگر ,کوران ,DO - 10.22034/marefateakhlagi.2025.5002162 AB - یکی از بنیادی‌ترین ارکان اخلاقی هر سنت دینی، آموزه‌های اخلاقی آن دین است. در تفسیر این آموزه‌ها، رویکردهای مختلفی وجود دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها تأثیر آگاهی تاریخی بر تفسیر اخلاق دینی است. پژوهش حاضر با رویکرد تحلیلی-تطبیقی به بررسی نقش آگاهی تاریخی در تفسیر و بازخوانی آموزه‌های اخلاقی در سنت‌های مسیحی و اسلامی می‌پردازد. محور اصلی پژوهش، تحلیل مناظره ژوزف راتزینگر و چارلز کوران است؛ دو الهی‌دان برجسته که یکی بر ثبات و هویت سنتی اخلاق دینی و دیگری بر ضرورت بازنگری و انطباق آموزه‌ها با شرایط تاریخی تأکید دارد. کوران با رویکرد تاریخی و استقرایی، اهمیت زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی در تحول آموزه‌های اخلاقی کلیسا را برجسته می‌کند، در حالی که راتزینگر بر حفظ اصول پایدار و پرهیز از نسبی‌گرایی اخلاقی تأکید دارد. تطبیق این مناظره با سنت اسلامی نشان می‌دهد که مفاهیمی چون اجتهاد و مقاصد شریعت امکان پویایی و انطباق آموزه‌های اخلاقی با تحولات روز را فراهم می‌سازند. همچنین، آگاهی تاریخی در ارتقای زیست اخلاقی، تفسیر پویا و جلوگیری از جمود فکری در آموزه‌های اخلاقی اسلام نقش مهمی دارد. یافته‌ها حاکی از آن است که ترکیب آگاهی تاریخی با پایبندی به اصول بنیادین، الگویی متعادل برای زیست اخلاقی در عصر حاضر ارائه می‌دهد UR - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/node/5002162 L1 - ER -