TY - JOUR ID - 5002162 TI - پویایی و ثبات اخلاق دینی: مطالعة تطبیقی آگاهی تاریخی در دیدگاه‌های راتزینگر و کوران و رهیافت اسلام در پاسخگویی به چالش‌های نوین JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 12 LA - fa SN - 2008-7160 AU - mahdavirad, Mohajer AD - عضو هیئت علمی - دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 16 IS - 2 SP - 7 EP - 24 KW - آگاهی تاریخی KW - تفسیر اخلاق دینی KW - زیست اخلاقی KW - راتزینگر KW - کوران KW - مقاصد شریعت DO - 10.22034/marefateakhlagi.2025.5002162 AB - آموزه‌های اخلاقی از بنیادی‌ترین ارکان اخلاقی هر سنت دینی هستند. صاحب‌نظران در تفسیر این آموزه‌ها دارای رویکردهای مختلفی هستند. یکی از این رویکردها تأثیر آگاهی تاریخی بر تفسیر اخلاق دینی است. این مقاله به روش توصیفی ـ تحلیلی به بررسی دیدگاه ژوزف راتزینگر نمایندة رویکرد سنتی و چارلز کوران نمایندة رویکرد ضرورت بازاندیشی و انطباق آموزه‌ها با زمینه‌های تاریخی پرداخته است. این مطالعه نشان می‌دهد که ترکیب آگاهی تاریخی با پایبندی به اصول ثابت می‌تواند چارچوبی متعادل برای بازخوانی اخلاق دینی فراهم آورد. در سنت اسلامی، مفاهیمی مانند اجتهاد و مقاصد شریعت به‌عنوان سازوکارهایی برای حفظ پویایی و ثبات اخلاقی، بستر مناسبی برای بازتعریف احکام و آموزه‌ها بر اساس شرایط زمانه فراهم می‌آورند؛ همچنین بهره‌گیری از سیرة عملی پیامبر؟ص؟ و اهل‌بیت؟عهم؟ به درک عمیق‌تر و عملی‌تر آموزه‌های اخلاقی کمک می‌کند. نمونه‌هایی مانند تغییر نگرش نسبت به برده‌داری، اهمیت حفظ محیط‌زیست و رویکرد رحمانی به دشمن در شرایط جنگی، اهمیت نقش آگاهی تاریخی را در گسترش و تعمیق اخلاق اسلامی نمایان می‌سازد. بر این اساس، رویکردی که پویایی و ثبات را در کنار هم قرار دهد، نه‌تنها می‌تواند پاسخگوی نیازهای نوین باشد، بلکه به تقویت انسجام هویتی دینی و ارتقای گفت‌وگوی بین سنت‌ها کمک می‌نماید. UR - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/node/5002162 L1 - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/sites/marefateakhlagi.nashriyat.ir/files/article-files/5002162-1778346190.pdf ER -