TY - JOUR ID - 5002516 TI - مبانی انسان‌شناختی اخلاق در دیدگاه آیت‌الله مصباح یزدی * JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 12 LA - fa SN - 2008-7160 AU - Amiri, Hosein AD - دانشجوی دکتری - جامعه المصطفی علیه السلام Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 17 IS - 1 SP - 91 EP - 110 KW - مبانی انسان‌شناختی KW - اخلاق KW - تربیت اخلاقی KW - علامه مصباح ‌یزدی KW - انسان‌شناسی اسلامی DO - 10.22034/marefateakhlagi.2026.5002516 AB - مبانی انسان‌شناختی تأثیر قابل توجهی در ساختار و محتوای مباحث اخلاقی دارند. هرچه این مبانی دقیق‌تر باشند، مباحث اخلاقی مبتنی‌بر آن نیز اتقان بیشتری خواهند داشت. هدف پژوهش حاضر تبیین مبانی انسان‌شناختی اخلاق در دیدگاه آیت‌الله مصباح ‌یزدی است. بدین منظور از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است. بر اساس یافته‌ها، 15 مبنای انسان‌شناختی اخلاق شناسایی شد که عبارت‌اند از: ترکیب انسان از بدن مادی و روح مجرد، اختیار، نیازمندی، هدفمندی انسان، اجتماعی بودن، کرامت، فطرت توحیدی مشترک، دارای قدرت توجه، قابلیت تکامل و تنازل نفس، مراتب طولی و شئون عرضی روح، گرایش به امور خیر و شر، گرایش انسان به بقا، کمال و لذت، تکامل انسان با قرب، انگیزه ‌بخش بودن لذت و مؤثر بودن تلاش انسان. طبق این یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که 1. در اخلاق باید به گرایش‌های اصلی انسان توجه کرده و به تناسب آن انگیزه‌های اخلاقی را تقویت کرد؛ 2. در فرایند تربیت اخلاقی باید تلاش انسان مورد توجه ویژه قرار گیرد تا مسئولیت‌پذیری اخلاقی او افزایش یابد؛ 3. در اخلاق باید تدابیری برای هدایت صحیح گرایشات انسان اتخاذ شود؛ زیرا هدایت صحیح این گرایشات به ظهور فضایل و جلوگیری از بروز رذایل اخلاقی کمک می‌کند؛ 4. با توجه به دیدگاه علامه مصباح ‌یزدی رویکرد مناسب در اخلاق، نظریة قرب الهی است نه نظریة اعتدال. UR - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/node/5002516 L1 - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/sites/marefateakhlagi.nashriyat.ir/files/article-files/5002516-1787045831.pdf ER -