TY - JOUR ID - 5003163 TI - تبیین دیدگاه خودشناسی استاد علی صفایی حائری و دلالت‌های تربیتی آن JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 12 LA - fa SN - 2008-7160 AU - musavi hosseini, seyed mohammad amin AD - Y1 - 2027 PY - 2027 VL - 17 IS - 2 SP - EP - KW - خودشناسی KW - علی صفایی حائری KW - دلالت‌های تربیتی KW - منظومه فکری KW - شناخت حضوری DO - 10.22034/marefateakhlagi.2026.5003163 AB - خودشناسی شالودۀ تربیت اسلامی تلقی می‌شود، اما اندیشه در این حوزه اغلب فاقد انسجام نظام‌مند و دلالت‌های عملیاتی روشن است. اندیشه‌های علی صفایی حائری، به دلیل پراکندگی در آثار متعدد، نیازمند صورت‌بندی دقیق برای رفع این خلأ است. پژوهش حاضر با هدف تبیین نظام‌مند، ارزیابی و تحلیل دلالت‌های تربیتی دیدگاه خودشناسی صفایی حائری و با روش توصیفی-تحلیلی و استنتاجی به تحلیل محتوای آثار وی پرداخته است. یافته‌ها نشان داد دیدگاه صفایی، یک نظام شناختی جامع است که بر شالودۀ «شناخت حضوری» استوار است. این نظام شامل سه رکن «ارکان محتوایی» (مبتنی بر سه کلید وضعیت، تقدیر و ترکیب)، «فرآیند تربیتی» شش‌مرحله‌ای (تزکیه، تعلیم، تذکر؛ و تدبر، تفکر و تعقل)، و بازتعریف نقش محدود «شکل فکر» (منطق صوری) می‌باشد. ارزیابی این دیدگاه، چالش‌هایی نظیر ابهام در مرز میان علم حضوری و حصولی، وابستگی شدید به مربی و عدم انسجام ظاهری در برخی مباحث را شناسایی کرد. تحلیل نهایی نشان می‌دهد که خودشناسی در منظومۀ فکری صفایی، نه یک بحث فرعی، بلکه «منطق حاکم» و شالودۀ الگوی تربیتی اوست. دلالت‌های کلیدی این دیدگاه شامل تغییر نقش مربی از «انتقال‌دهنده» به «تسهیل‌گرِ آزادسازی فکر» (تزکیه)، و تعریف هدف تربیت به مثابه «توحید در محرک‌ها» از طریق پرسشگری وجودی است. UR - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/node/5003163 L1 - ER -