TY - JOUR ID - 5003207 TI - بررسی بعد اخلاقی جهاد تبیین (حسن فاعلی و فعلی) JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 12 LA - fa SN - 2008-7160 AU - Soroush, Jamal AD - استادیار - فلسفه اسلامی. ملایر Y1 - 2027 PY - 2027 VL - 17 IS - 2 SP - EP - KW - جهاد تبیین KW - بعد اخلاقی KW - حسن فاعلی KW - اخلاص DO - 10.22034/marefateakhlagi.2026.5003207 AB - جهاد تبیین که از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی به عنوان یک تکلیف راهبردی در عصر حاضر مورد تأکید قرار گرفته، علاوه بر ابعاد سیاسی، فرهنگی و رسانه‌ای، دارای بنیان‌های اخلاقی عمیقی است که موفقیت و اثرگذاری پایدار آن را تضمین می‌کند. این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی و با اتکا به منابع اسلامی همچون قرآن، حدیث و سیره معصومین و نیز بیانات مرجعیت، نشان می‌دهد که اصالت اخلاقی و کارآمدی جهاد تبیین مشروط به رعایت دو رکن اساسی است: «حسن فاعلی» شامل اخلاص، قصد قربت و پاکی نیت؛ و «حسن فعلی» شامل صداقت، حکمت، رعایت کرامت انسانی، تقوا و فصاحت و بلاغت. بر اساس این دو معیار، جهاد تبیین در چهار قسم قابل تقسیم است: کامل‌ترین نوع که واجد هر دو حسن است؛ نوعی که تنها حسن فاعلی دارد؛ نوعی که تنها حسن فعلی دارد؛ و نوعی که فاقد هر دو است. دو قسم اخیر فاقد ارزش اخلاقی اصیل بوده و حتی می‌توانند موجب انحراف شوند. نتیجه پژوهش آن است که غفلت از هر یک از این دو رکن، جهاد تبیین را از مسیر اصلی خارج کرده و آن را به ابزاری در خدمت اغراض نفسانی تبدیل می‌سازد. UR - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/node/5003207 L1 - ER -