TY - JOUR ID - 5003644 TI - نقد مبانی اخلاقی نظریه واقعیت درمانی گلاسر از منظر آیت‌الله مصباح یزدی (ره) JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 12 LA - fa SN - 2008-7160 AU - qorbanpoorlafmejani, Amir AD - دانشیار - دانشگاه گیلان Y1 - 2027 PY - 2027 VL - 17 IS - 2 SP - EP - KW - واقعیت‌درمانی KW - ویلیام گلاسر KW - آیت‌الله مصباح یزدی KW - حب ذات KW - قرب الهی DO - 10.22034/marefateakhlagi.2026.5003644 AB - پژوهش حاضر با هدف نقد مبانی اخلاقی نظریه واقعیت‌درمانی ویلیام گلاسر از منظر نظام اخلاقی آیت‌الله مصباح یزدی انجام شده است. گلاسر با رویکردی انسان‌محور و نیازبنیاد، اخلاق را به «انتخاب مسئولانه برای ارضای نیازهای پنج‌گانه (بقا، تعلق، قدرت، آزادی و تفریح) در چارچوب واقعیت» تقلیل می‌دهد و غایت آن را «هویت موفق» دنیوی می‌داند. در مقابل، نظام اخلاقی آیت‌الله مصباح با ابتناء بر «حب ذات» به مثابه بنیاد انگیزش و «قرب الهی» به عنوان کمال نامتناهی، اخلاق را در مقدمیت افعال برای نیل به این غایت متعالی و انجام آنها با نیت تقرب به خداوند تعریف می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد نظریه گلاسر با نقدهای بنیادینی از جمله نسبی‌گرایی اخلاقی، تحویل‌گرایی انسان‌شناختی، ابهام در مفهوم واقعیت، عدم تبیین منشأ الزام اخلاقی و غایت‌شناسی فروکاسته مواجه است. واقعیت‌درمانی هرچند به مثابه روش درمانی در افزایش مسئولیت‌پذیری مؤثر است، اما به عنوان نظام اخلاقی جامع، فاقد پشتوانه هستی‌شناختی و معرفت‌شناختی لازم بوده و از ترسیم افق متعالی حیات اخلاقی ناتوان می‌ماند. UR - https://marefateakhlagi.nashriyat.ir/node/5003644 L1 - ER -