ارتباط دين و اخلاق از ديدگاه كانت و آيت الله مصباح

سال ششم، شماره اول، پياپي 17، بهار و تابستان 1394

اعلي توراني / دانشيار رشتة فلسفه و كلام اسلام دانشگاه الزهرا عليها السلام                 toran@alzahra.ac.ir

رضوانه کرامتي فرد / کارشناس ارشد فلسفه و كلام اسلام دانشگاه الزهرا عليها السلام r.keramatifard@yahoo.com

چكيده

ارتباط دين و اخلاق و چگونگي آن از مهم ترين مسائل فلسفي پيش روي فلاسفة معاصر از جمله کانت و استاد مصباح است. انسان اخلاقي کانت، صرفاً به  وسيلة سابقة عقل عملي خود، قانون و تکاليف اخلاقي را مي يابد و اعتبار امور اخلاقي نزد او، به هيچ دستور ديني اي بستگي ندارد. اين در حالي است که بنا بر نظر استاد مصباح خير و شر اخلاقي، از رابطه اي که بين افعال اختياري انسان و نتايج نهايي آنها برقرار است، مشخص مي شود؛ به اين صورت که اگر يک فعل با کمال نهايي رابطة مثبت داشته باشد، خير است وگرنه، شر تلقي مي گردد. اگرچه اين اصل از هيچ اعتقاد ديني اي اخذ نشده، اما در پي اين پرسش که کمال نهايي چيست و چگونه بايد رابطه افکار و کمال نهايي را کشف کرد، نيازمندي به دين پديدار مي شود. به  طور کلي دين و اخلاق در نگاه استاد مصباح در تعامل با يکديگرند.

کليدواژه ها: اخلاق، دين، کانت، آيت الله مصباح.