مسئلة ارتباط فضايل از نظر فارابي

سال ششم، شماره اول، پياپي 17، بهار و تابستان 1394

صادق ميراحمدي سرپيري / دکتري فلسفه دانشگاه اصفهان                        s.mirahmadi84@gmail.com

چكيده

چيستي فضيلت و چگونگي کسب آن از مباحث مهم از نظر فيلسوفان است. يکي از مسائل مورد مناقشه دربارة هر نظريه اي در باب فضيلت، مسئلة ارتباط فضايل با يکديگر است که نخستين بار افلاطون و سقراط آن را مطرح کردند. آنان مدافع نظرية يگانگي فضيلت بودند. ارسطو نخستين کسي است که تمايز بين فضيلت عقلاني و اخلاقي را مطرح، و يگانگي فضيلت را نقد کرد. با اين حال، او پاسخي به اين پرسش که چه رابطه اي بين فضيلت عقلاني و اخلاقي وجود دارد، نمي دهد. فارابي نظرية يگانگي فضيلت را نمي پذيرد و همچون ارسطو با استفاده از قواي نفس و روش اکتساب فضايل، فضايل را بر دو قسم عقلاني و اخلاقي مي داند. او در پاسخ به اين پرسش که چه رابطه اي بين فضايل وجود دارد، نظرية تقدم و تأخر را مطرح کرده است. اين مقاله با روش توصيفي و تحليل محتوا به بررسي اين مسئله پرداخته است.

کليد واژه ها: فارابي، فضيلت، فضيلت عقلاني، فضيلت اخلاقي، تقدم و تأخر.