اطلاق‌گرايي اخلاقي از ديدگاه علامه طباطبائي

ضميمهاندازه
1.pdf288.46 کيلو بايت

سال ششم، شماره دوم، پياپي 18، پاييز و زمستان 1394

سلمان بهجتي اردکاني / دانش‌آموخته سطح سه حوزه علميه قم              salmanbahjati@gmail.com

اكبر ميرسپاه / استاديار مؤسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره

دريافت: 14/9/1394 ـ پذيرش: 18/1/1395

چكيده

برخي محققان در اينكه علامه طباطبائي اخلاق را مطلق بداند، روا داشته‌اند. هدف اين مقاله، اثبات اطلاق اخلاق بنا بر آثار علامه است. در اين راستا به توصيف مفاهيم اخلاقي الزامي‌ و ارزشي و تحليل فلسفي آنها پرداخته‌ايم. در حيطه مفاهيم الزامي، نشان خواهيم داد که الزامات اخلاقي در عين اعتباري بودن، مبتني بر واقعيات‌اند و ظرفيت تأمين اطلاق و جاودانگي اخلاق را دارند. در قلمرو مفاهيم ارزشي، ضمن اشاره به دو تعريف علامه از حسن و قبح، مشخص کرده‌ايم که يکي از آنها خارج از قلمرو حکمت عملي است و لذا بحث دربارة آن براي اثبات يا رد اطلاق، بي‌فايده است. تعريف ديگر که ملائمت و منافرت با غايت مقصوده است، مبين رابطة فلسفي ضرورت بالقياس و مستلزم اطلاق اخلاق مي‌باشد.

کليدواژه‌ها: علامه طباطبائي، اطلاق، نسبيت، اعتباريات، حسن و قبح، بايد و نبايد.