معرفي مسيري پيشنهادي براي انجام مطالعات و تحقيقات در قلمرو صفات اخلاقي و كاربردهاي تربيتي آن

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

سال دهم، شماره اول، پياپي 25، بهار و تابستان 1398

بابک شمشيري / دانشيار فلسفه تعليم و تربيت دانشگاه شيراز     bshamshiri@rose.shirazu.ac.ir 
دريافت: 05/09/1397 - پذيرش: 20/01/1398

چکيده
ديدگاه صفات؛ يعني مجموعه‌اي از رذايل و فضايل، از جمله قديمي‌ترين و پرنفوذترين ديدگاه‌هاي اخلاقي در جهان اسلام است. به‌طوري‌که اکثر تأليفات اخلاقي مسلمانان، اعم از متقدمان و متأخران، از اين منظر به موضوع اخلاق نگريسته‌اند. حال اگر ديدگاه فوق را به‌عنوان چارچوبي نظري براي انجام مطالعات اخلاقي در نظر بگيريم، هدف اين مطالعه، معرفي و ارائه مسيري براي انجام مطالعات و پژوهش‌هاي علمي، در قلمرو صفات اخلاقي مي‌باشد. با توجه به اين هدف، پرسش عمدة مقاله حاضر عبارت است از: براي انجام مطالعه و تحقيق در حيطه صفات اخلاقي، چه مراحلي ضرورت دارد؟ نتايج به‌دست‌آمده حکايت از اين دارد که شش مرحله کلي را مي‌توان براي انجام مطالعات مربوط به صفات اخلاقي در نظر گرفت. اين مراحل، عبارتند از: مفهوم‌پردازي صفات اخلاقي، شناسايي ريشه‌هاي صفات اخلاقي، پيامدهاي صفات اخلاقي، راهکارهاي پيشگيرانه از رذايل اخلاقي، راهکارهاي درماني و راه‌هاي رشد و توسعة فضايل اخلاقي. انجام اين شش مرحله، مستلزم استفاده از انواع روش‌اي پژوهش مشتمل بر روش سنتي اسلامي (اصول فقه)، روش‌هاي علمي جديد؛ يعني کمي و کيفي و نيز روش پژوهش فلسفي، به‌ويژه با رويکرد تحليل مفهومي مي‌باشد. اين مسير پيشنهادي مي‌تواند به رشد و توسعة پژوهش در قلمرو تربيت اخلاقي کمک نمايد.
کليدواژه‌ها: اخلاق، صفات اخلاقي، ارزش‌هاي اخلاقي، تربيت اخلاقي، مدل پژوهش.