معادباروي ضامن اصول و افعال اخلاقي

سال يازدهم، شماره اول، پياپي 27، بهار و تابستان 1399

حميدرضا گودرزي / دانشجوي کارشناسي ارشد فلسفۀ دين مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    me.goudarzi@yahoo.com
امير خواص / دانشيار گروه اديان مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    amirkhavas@yahoo.com
دريافت: 23/05/1398 ـ پذيرش: 11/10/1398

چکيده
بي‌‌شک افعال اخلاقي نيازمند ضمانت عملي هستند. ضمانت يا بيروني است؛ مانند نظارت‌ها و کنترل‌ها؛ يا دروني است؛ مانند باورها و اعتقادات. باور به معاد، از جمله مهم‌ترين باورهايي است که ضامن اجراي اصول و افعال اخلاقي است. هدف اين تحقيق نشان دادن کيفيت ضمانت معادباوري با روش عقلي ـ‌ نقلي است. تحقق عدالت در معاد، سوق‌دهنده‌اي قوي به ‌سمت خوبي‌ها و اِعراض از بدي‌هاست. همچنين رسوايي اخروي و ايصال عذاب‌هاي اُخروي به فاعلِ امور قبيح، با توجه به حب انسان‌ها به ذات خود، عاملي بي‌نظير در ترک زشتي‌هاست. همچنين اعتقاد به جهاني بي‌انتها و ابدي و مقايسۀ آن با دنياي فاني و زودگذر، ارزش را به جهان اخروي مي‌دهد و دنيا و مافيها را در چشم باورمند به معاد کم‌ارزش، بلکه بي‌ارزش مي‌کند. در نتيجه، خود را براي آن هزينه نمي‌کند. محبت به کمال مطلق و مواجهه با کامل مطلق در آخرت،‌ عاملي بي‌همتا براي اعراض از بدي‌ها و موانع کمال است. چنين نتايجي که در سايۀ اعتقاد و باور به معاد حاصل مي‌شود، ضمانت اجراي اخلاق خواهند بود.
کليدواژه‌ها: ضمانت اخلاقي، معادباوري، عدالت اخروي، عذاب اخروي، حقارت دنيا، رسوايي اخروي، محبت به کامل مطلق.