بررسي تعارضات اخلاقي محيط زيست در جنگ و راه‏هاي برون‌رفت از آن با رويكرد اسلامي

سال يازدهم، شماره اول، پياپي 27، بهار و تابستان 1399

مهدي عبادي‌نيا / کارشناس ارشد رشته اخلاق کاربردي دانشکده اخلاق و تربيت    mahdiebadinia@gmail.com
دريافت: 02/01/1398 ـ پذيرش: 16/04/1398

چکيده
حفظ محيط زيست در دوران جنگ، يکي از مهم‌ترين دغدغه‏هاي بشر معاصر و مدافعان محيط زيست است؛ چراکه در زمان جنگ، محيط زيست بيشترين ضربه را از طرف‏هاي درگير مي‏بيند و اين جنگ‏ها موجب آسيب‌هاي جبران‌ناپذير به محيط زيست هم مي‏شود. دين مبين اسلام دربارة حفظ محيط زيست، اعم از گياهان و حيوانات، دستورالعمل‏ها و سفارش‌هاي مهمي دارد و بعضاً تخريب محيط زيست را گناه و حرام شمرده است. اما در بحبوحة جنگ، گاه براي حفظ جان يا نابودي دشمن لازم مي‏آيد که از حفظ محيط زيست چشم پوشيد و آن‏گونه‌که خوشايند نيست، برخورد کرد. در واقع، يک رزمنده گاه در انجام دو عمل اخلاقي در تعارض قرار مي‏گيرد و بايد يک طرف را انتخاب کند. وظيفة او در اين حالت چيست و کدام طرف تعارض را بايد انتخاب کند؟ اين پرسشي است که در اين مقاله به آن خواهيم پرداخت و دستورات اسلام را در اين زمينه بررسي خواهيم كرد. مقالة پيش‌رو به روش توصيفي و از طريق مطالعة کتابخانه‏اي به برطرف کردن تعارض‏هاي ايجادشده دربارة محيط زيست در خلال جنگ پرداخته و راه‌حل آن را از آيات و روايات و ديگر منابع بيان کرده است.
کليدواژه‌ها: محيط زيست، تعارض اخلاقي، اخلاق، اخلاق کاربردي، جنگ.