بازشناسي نفس لوّامه و عوامل بيداري آن از نگاه قرآن و حديث

سال يازدهم، شماره دوم، پياپي 28، پاييز و زمستان 1399

* محمدرضا حسيني‌نيا / استاديار گروه علوم قرآن و حديث، دانشگاه ايلام    mohhos313@yahoo.com
محسن حسن‌وندي / دانشجوي دکتري علوم قرآن و حديث، دانشگاه ايلام    hasanvafa88@yahoo.com
دريافت: 20/11/1398 ـ پذيرش: 10/04/1399

چکيده
نفس، يكي از ابعاد وجودي انسان است كه داراي مراتب مختلفي و به حالات و شئون مختلفي متصف مي‌شود. يكي از اين حالات، حالت لوّامگي آن است كه پس از اتصاف به آن، «نفس لوّامه» خوانده مي‌شود. اينكه نفس لوّامه چيست و چه عواملي در فعليت و بيداري‌ آن نقش دارند، مسئله‌اي است كه اين پژوهش به دنبال پاسخ به آنها است. روش پژوهش، توصيفي ـ تحليلي است و در جمع‌آوري داده‌هاي، از منابع كتابخانه‌اي استفاده شده است. با مطالعه و بررسي منابع مربوطه، به دست آمد كه نفس لوّامه يكي از حالات، مراتب و شئون نفس است كه؛ هنگام ارتكاب معاصي توسط آدمي، بدان متصف مي‌شود؛ بدين معنا كه تمامي انسان‌ها از برّ و فاجر، بعضي هم در دنيا و هم در قيامت و بعضي صرفاً در قيامت، بر اثر حضور و بروز عواملي بيداري آفرين، اين حالت لوّامگي را در خود احساس كرده و در نتيجة‌، به دليل انجام فجور و يا قلت انجام كار نيك، ندامت حاصل شده و به ملامت خود مي‌پردازند.
کليدواژه‌ها: نفس، نفس لوّامه، ضمير، وجدان، بيداري.

 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
28
شماره صفحه: 
51