تحليل معناي عُجب و تبيين عوامل ايجاد و پيامدهاي آن، براساس روايات

سال يازدهم، شماره دوم، پياپي 28، پاييز و زمستان 1399

محمدتقي سبحاني‌نيا / استاديار دانشگاه قرآن و حديث    mt.sobhany@gmail.com
* خليل عارفي / دانشجوي دکتري علوم قرآن و حديث دانشگاه علامه طباطبائي    arefy313.1367@gmail.com
دريافت: 25/08/1398 ـ پذيرش: 20/01/1399

چکيده
انسان‌ها به دنبال سعادت در دنيا و آخرت هستند و از هلاکت و عذاب اخروي گريزانند. آدمي ناچار است براي هدايت خويش، به آيات و روايات مراجعه کرده و به آموزه‌هاي اخلاقي معصومان عمل کند. يکي از رذيله‌هاي زيان‌بار اخلاقي، عُجب است که موجب هلاکت، فاسد شدن و حبط اعمال مي‌شود. براي رهايي از عجب و آسيب‌هاي خودپسندي، ابتدا بايد عوامل ايجاد آن و زيان‌ها و پيامدهاي آن از روايات استنباط شود؛ زيرا با شناخت علل عجب، مي‌توان از آن عوامل دوري کرد و با آگاهي از زيان‌هاي حاصل از عجب، زمينة تنبّه انسان فراهم آمده، و براي دوري از عجب، تلاش مي‌کند. بر اساس روايات، عواملي مانند بزرگ‌پنداشتنِ اعمال و کوچک‌ شمردن و فراموشي گناهان علل ايجاد عجب هستند. همچنين، طبق روايات پيامدهايي مانند تسلط شيطان بر انسان، دوري از خداوند، ايجاد کينه و دشمني در اطرافيان، تنهايي، وحشت، توقف رشد علمي، جهالت، کاهش اعمال نيک و پوشيده ماندن عيوب، برخي از زيان‌هاي حاصل از عجب هستند.
کليدواژه‌ها: عجب، خودپسندي، خودبيني، رذيله اخلاقي.
 


 

سال انتشار: 
1399
شماره مجله: 
28
شماره صفحه: 
67