Ethics and its transcendence has always been central to human societies and religious teachings. As a source of knowledge in the humanities, the concept of "innate nature" has been debated since the time of ancient Greece in the books of philosophers and thinkers in various fields of human sciences. Therefore, the study of the relationship between innate knowledge and ethical issues is of great importance. Allameh Tabataba'i is a prominent contemporary figure in the field of religious sciences. This study examines the relationship between innate knowledge and ethical principles through Allama Tabatabai’s lens. Using a descriptive-analytical method, it concludes that humans innately recognize ethical imperatives. Aligning this innate knowledge with sound reason and divine revelation fosters ethical transcendence. Innate knowledge influences various ethical domains (individual, devotional, social) and entails implications such as moral realism, intrinsic good and evil, and ethical absolutism.
Title :شناخت فطری اخلاق و لوازم آن باتاکید بر دیدگاه علامه طباطبایی ره
Abstract:
اخلاق و تعالی آن یکی از اموری است که همواره مورد توجه جوامع بشری بوده و در منابع دینی نیز اهمیت آن بهوضوح عیان است. بحث فطرت به عنوان یکی از منابع شناخت ساحتهای علوم انسانی از جمله مباحثی است که از زمان یونان باستان تا کنون در کتب فلاسفه و اندیشمندان حوزههای مختلف علوم انسانی مطرح شده است. از اینرو بررسی رابطه شناخت فطری با مباحث اخلاقی از جایگاه ویژهای برخوردار است. علامه طباطبایی ره یکی از شخصیتهای برجسته معاصر در عرصه علوم دینی است لذا بررسی دیدگاه ایشان در این زمینه اهمیت خاص خود را دارد. هدف این تحقیق بررسی تاثیر ادراک و شناخت فطری در اخلاق با روش توصیفی تحلیلی است. نتیجه تحقیق اینکه انسان فطرتا نسبت به مباحث اخلاقی شناخت دارد و همراهی این نوع از شناخت در کنار عقل سلیم و منبع وحی میتوان زمینه تعالی اخلاقی را در انسان فراهم سازد. همچنین شناخت فطری در اقسام مختلف اخلاق همچون فردی، بندگی و اجتماعی تاثیرات خاص خود را دارد. همچنین این نوع از شناخت باتوجه به مبانی اخلاقی لوازمی همچون واقعگرایی، حسن و قبح ذاتی، اطلاق اخلاق را در پی دارد.
مصباح یزدی، محمدتقی (1392). انسانشناسی در قرآن. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مصباح یزدی، محمدتقی (1391). اخلاق در قرآن. قم: مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مطهری، مرتضی (1369). فطرت، تهران: صدرا.
موسوی، زهره و ذبیحی، معصومه (1386). اشتراک حجاب در ادیان ابراهیمی. مطالعات راهبردی زنان، 36، 138-160.
وجدانی، فاطمه و دیگران (1391). پایههای فطری اخلاق در نظریة علامه طباطبائی و اصول تربیتی مبتنیبر آن. پژوهش در مسائل تعلیم و تربیت اسلامی، 20(15)، 9-27.