معرفت اخلاقی

در اخلاق اسلامی، تفکّر از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. در روایات اسلامى یک ساعت فکر کردن از یک سال عبادت و حتى طبق برخى نقل‌ها از شصت سال عبادت برتر دانسته شده است. با وجود اهمیت چشمگیر تفکر در منظومه معارف دینی، این پرسش اساسی وجود دارد که اندیشیدن با چه موانعی مواجه است که در مقام خودسازی و دیگرسازی چندان مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. قطعا مسیر اندیشیدن با موانعی مواجه است که این کلید انسان شدن و انسان زیستن، به‌کار گرفته و برکات بی بدیل آن کشف و استخراج نمی‌شود. پرسش تحقیق حاضر آن است که موانع تفکّر و درست اندیشیدن چیست. شناسایی موانع اندیشه کردن مقدمه‌ای ضروری است تا پس از آن، شیوه‌های برطرف کردن، عبور از موانع و یا کنار زدن آنها شناخته شده و زمینه برای اندیشیدن و تفکر صحیح فراهم گردد. تحقیق حاضر با روش اسنادی و با بررسی آثار مرحوم علامه مصباح یزدی صورت گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که شبهات فکری، هیجانات، تقلید نکوهیده، لذّت‌جویی و همنشینی با منحرفان از جمله موانع مهمّ اندیشیدن و تفکّر صحیح محسوب می‌شوند.